Oedeemtherapie, ook wel manuele lymfedrainage genoemd, is een hele rustige en zachte massagetechniek, speciaal bedoeld voor het bestrijden van lymfeoedeem. Dr. Vodder ontwikkelde deze techniek rond 1930. Opvallend is dat er vooral gewerkt wordt met rustige huidverschuivingen met een "drukfase" en een "drukloze fase". De drukfase zorgt voor voldoende opening van de kleinste lymfevaatjes vlak onder de huid, die met een soort verschuifbare klepjes zijn afgesloten. Hierdoor kan de lymfe in het lymfevat komen. De drukloze fase geeft de lymfevaatjes weer de gelegenheid zich te sluiten, waarna de lymfe verder kan worden afgevoerd.

Oedeemtherapie

Met de lymfe kunnen tevens de afvalstoffen uit het weefsel worden verwijderd. Niet alle afvalstoffen kunnen namelijk door het bloed worden afgevoerd: De grootste eiwitdeeltjes kunnen alleen via de lymfevaten uit het weefsel komen. Deze eiwitdeeltjes zorgen, als ze in het weefsel blijven, voor een aanzuiging van vocht, waardoor uiteindelijk een oedeem kan ontstaan. In tegenstelling tot het bloedvatstelsel is het lymfestelsel geen aaneengesloten systeem. De vaten beginnen met trechtervormige weefsels die het overtollige vocht uit de weefsels kunnen opnemen en transporteren naar de grote lymfeknopen in oksels of liezen. Van daaruit wordt het lymfevocht naar de grote knopen achter de sleutelbeenderen getransporteerd waarna het na zuivering weer wordt opgenomen in de bloedbaan of via de urine het lichaam verlaat.

Waar wordt lymfedrainage toegepast?

Lymfedrainage wordt toegepast, daar waar het lichaam problemen heeft met een overmaat aan afvalstoffen in het weefsel of met de afvoer van afvalstoffen. De afvoer wordt ondersteund, terwijl de afbraak gewoon door het lichaam zelf gebeurt! Lymfedrainage is dan ook gewoon een mechanische techniek.

Bij een oedeem is zo'n afvalstoffenprobleem evident, denk bijvoorbeeld aan een oedeem-arm bij een vrouw die een borst-amputatie heeft ondergaan. Hierbij zijn vaak ook de lymfeklieren in de oksel verwijderd, zodat de lymfeafvoer ernstig is bemoeilijkt. Maar ook een (tijdelijk) grote productie van afvalstoffen kan oedeem-achtige verschijnselen veroorzaken, zoals het verzwikken van een enkel, een flinke kneuzing of zelfs een zware sportinspanning. Dit soort gevallen is dus ook prima te behandelen met lymfedrainage. Verder blijkt uit de praktijk dat manuele lymfedrainage ook in veel andere gevallen een positief effect kan hebben. Hierbij moet wel steeds bedacht worden dat er nauwelijks onderzoek is gedaan naar de toepassing buiten die bij oedeembestrijding! Het is daarom niet ondenkbaar dat gemelde gunstige resultaten enkel berusten op placebowerking. Terughoudendheid en voorzichtigheid is daarom te allen tijde op zijn plaats. Belangrijk is ook te bedenken dat de resultaten per ziektebeeld en per persoon soms nogal kunnen verschillen. Waar de ene persoon duidelijk veel baat heeft bij lymfedrainage zal een ander misschien teleurgesteld zijn in de resultaten.

Statisch lymfeoedeem

Het lymfestelsel is beschadigd door bijv. operatie of bestraling. Door lymfedrainage vermindert de zwelling, er is minder pijn, de spierfunctie verbetert en (verdere) bindweefselvorming wordt voorkomen. De mate van succes is tevens afhankelijk van de omvang van de beschadiging. 

Dynamisch oedeem

Het lymfestelsel is intact, bijv. kneuzing, verstuiking, blauwe plekken, sportblessures. Lymfedrainage geeft een snellere afname van zwelling en pijn en een verbeterde en versnelde genezing. Ook bij ontstekingsachtige aandoeningen, zoals bijv. peesontstekingen, peesschedeontstekingen, slijmbeursontstekingen, worden door lymfedrainage afvalstoffen beter verwijderd uit het ontstekingsgebied, vermindert zwelling en verbetert de aanvoer van bouwstoffen. De resultaten zijn meestal goed.

Ontstekingsachtige aandoeningen

Bij bijv. artritis en artrose moet de nodige voorzichtigheid in acht worden genomen, omdat de resultaten erg wisselen. Soms kunnen de klachten bij behandeling toenemen (!), bij andere patiënten treedt er verbetering op.

Verzuurde spieren na intensieve sportbeoefening

Door de versnelde afvoer van afvalstoffen en de daardoor verbeterde aanvoer van voedingsstoffen, wordt de hersteltijd flink verkort.

Sinusitis en hoofdpijn

Hierbij neemt de druk in de bijholten door het aanwezige vocht toe. De toename van het vocht in de holte in het voorhoofd en bij de neusholten geeft ontstekingsklachten en hoofdpijn. Door het toepassen van lymfedrainage zal het vocht uit de holten verdwijnen, waarbij ook de klachten zullen afnemen en eventueel verdwijnen.

Hoge bloeddruk

Hoge bloeddruk en oedeem (vooral in de benen) gaan vaak samen. Door de hoge bloeddruk krijgt het weefselvocht onvoldoende mogelijkheid om terug te keren in de bloedbaan. Een langdurig oedeem wordt doorgaans steeds hardnekkiger en er zal uiteindelijk ook abnormale bindweefselvorming optreden, waardoor het weefsel steeds verder achteruitgaat. Met lymfedrainage kan zo'n oedeem prima onder controle worden gehouden. Gevolg: minder dikke benen en enkels, betere spierfunctie en mobiliteit. De hoge bloeddruk zelf zal door lymfedrainage niet afnemen.

RSI-klachten

Het bestrijden van deze klachten is in eerste instantie een zaak van preventie. Hier kan ontspanningsmassage een rol in spelen. Als de klachten eenmaal optreden, kan via lymfedrainage (of klassieke massage) vaak verbetering worden bereikt.

Klachten als gevolg van stress

Bij bijv. slapeloosheid, concentratieverlies, constipatie, diarree, hoofdpijn, vruchtbaarheidproblemen kan lymfedrainage een positieve bijdrage leveren.

Hoe ziet een behandeling met manuele lymfedrainage eruit?

Altijd zal bij de eerste behandeling uitgebreid worden gekeken naar aard en oorzaak van het oedeem. Daarna wordt bepaald of en hoe er zal worden behandeld. Afhankelijk van oorzaak en locatie van het oedeem, wordt op verschillende manieren gewerkt. Als eerste begint men altijd met de basis (hals en buik). Dit geeft ontspanning, waardoor er een betere vochtafvoer ontstaat en de overige behandeling veel meer effect heeft. Daarna wordt een bepaald lichaamsdeel behandeld, zoals een gehele arm, been of rug. De behandeling zelf is zacht en rustgevend. De minimale duur voor een effectieve behandeling is een half uur, maximaal ca. 1 uur. Na enige tijd worden door de patiënt vaak lichte tintelingen gevoeld, ten teken dat er 'iets gebeurt' met het oedeem. Meestal is na afloop al een (lichte) afname van het oedeem te zien of te voelen (druk). Voor een goed resultaat zijn altijd meerdere behandelingen nodig.

  • Voorlichting en adviezen ten aanzien van huidverzorging, belasting van het aangedane lichaamsdeel, omgaan met beperkingen in het dagelijks functioneren, etc.
  • Manuele Lymfedrainage: een milde massagevorm waardoor de afvoer van het lymfevocht gestimuleerd wordt.
  • Zwachtelen: om de afname in omvang zo snel mogelijk te realiseren zal er in de meeste gevallen gezwachteld worden. Als het overschot aan vocht weg is zal er meestal een therapeutisch elastische kous worden aangemeten om het effect van de therapie te behouden.
  • Oefentherapie, waardoor de houdings- en beweegadviezen en drainage- oefeningen en functionele revalidatie in de meest optimale zin toegepast worden.
  • Lymftaping: hierbij wordt gebruik gemaakt van een specifieke tape die een liftende werking heeft. Hierdoor kan de onderhuidse circulatie verbeteren en de afvoer van lymfvocht bevorderd worden.

De gekozen behandeling en de uiteindelijke behandeleffecten zijn afhankelijk van de ernst, oorzaak en duur van het oedeem.

De behandeleffecten zijn doorgaans: omvangvermindering, spanningsafname, pijnvermindering, functieverbetering en afname van de infectiekans.

Meer informatie kunt u vinden op: www.nvfl.nl en www.lymfoedeem.nl

 

Privacy Policy